Wzmacnianie ścian szybu windy pod wpływem wysokich wibracji – jakie znaczenie ma tkanina z siatki z włókna szklanego

 

Powiem Ci coś – ta lekcja utkwiła mi w pamięci.

 

Jakieś trzy lub cztery lata temu zadzwonił do mnie kierownik budowy w biurowcu średniej wielkości. Ściany szybu windy sprawiały same kłopoty – pęknięcia, odpryskujący beton, odpadające płytki w holu. W ciągu dwóch lat łatali go wiele razy, ale za każdym razem pęknięcia wracały w ciągu kilku miesięcy. Poszedłem na dół, żeby się temu przyjrzeć, i wtedy po raz pierwszy zdałem sobie sprawę, że tkanina z siatki z włókna szklanego może być rozwiązaniem, którego potrzebowaliśmy.

 

Zapytał mnie: „Co właściwie działa?”

 

Zeszłam do piwnicy i stanęłam obok jadącej windy. Można było to poczuć – tę wibrację o niskiej częstotliwości, stałą, nieprzerwaną, dzień po dniu. Następnie przyjrzałem się ścianom szybu. Pęknięcia nie były przypadkowe – pojawiały się ponownie dokładnie w tych samych miejscach, w których znajdowały się poprzednie łatki. Plastry utrzymywały się przez chwilę, ale wibracje powoli je rozluźniały.

 

Wtedy zdałem sobie sprawę, że nie mamy do czynienia z konkretnym problemem. Mieliśmy problem ze zmęczeniem.

 

Problem z szybami wind polega na tym, że wibracje nigdy się nie kończą. Za każdym razem, gdy winda jedzie w górę lub w dół, szyny prowadzące przenoszą obciążenie na ściany. Beton ugina się – tylko w niewielkim stopniu, może ułamku milimetra. Ale zdarza się to setki razy dziennie. Z biegiem lat ten mikroruch się kumuluje. W betonie powstają mikropęknięcia, wiązanie pomiędzy starym i nowym betonem zanika, aż w końcu powstają widoczne pęknięcia.

 

A jeśli po prostu wypełnisz pęknięcia? Kładziesz nowy beton na stary beton i nie łączą się ze sobą. Nowa łatka jest sztywna i sztywna. Stara ściana wciąż ugina się pod wpływem wibracji. Zatem łatka zawodzi na linii łączenia – za każdym razem.

 

Powiedziałem więc kierownikowi budowy: „Musimy wzmocnić całą warstwę naprawczą, a nie tylko wypełnić pęknięcia”. To tu wkroczyła siatka szklana z włókna szklanego.

 

Najpierw musieliśmy dobrze się przygotować. Wyłuskaliśmy cały luźny beton – nie tylko widoczne pęknięcia, ale wszystko, co wydawało się puste, gdy w niego stuknęliśmy. W najgorszych miejscach zeszliśmy co najmniej 50 milimetrów.

 

Potem wszystko wyczyściliśmy – szczotkę drucianą, odkurzacz, prace. Kurz jest wrogiem wszelkich napraw. Jeśli na powierzchni pojawi się kurz, nowa zaprawa nie będzie dobrze wiązać. Zszorstkowaliśmy również powierzchnię szlifierką, aby zaprawa mogła się czegoś przyczepić.

 

Następnie wymieszaliśmy zaprawę naprawczą modyfikowaną polimerami. Lubię ten materiał do miejsc narażonych na wibracje, ponieważ jest bardziej elastyczny niż zwykła zaprawa i lepiej wiąże. Kładziemy warstwę szpachlową o grubości około 3 do 5 milimetrów.

 

Następnie nastąpił kluczowy krok: gdy zaprawa była jeszcze mokra, wcisnęliśmy w nią pełne arkusze siatki. Nie tylko pasek wzdłuż pęknięcia – mówię o pełnych arkuszach na całym obszarze naprawy. Pomysł polega na tym, aby wbudować siatkę w warstwę zaprawy tak, aby przy przesuwaniu się ściany siatka przejęła naprężenia i rozłożyła je, a nie skupiała w jednym miejscu.

 

Nałożyliśmy siatkę na co najmniej 100 milimetrów na każdym połączeniu i owinęliśmy ją wokół narożników, gdzie ściana szybu styka się z płytami podłogowymi. W tych zakrętach występuje największe obciążenie – nie chcesz, żeby były słabe.

 

Po nałożeniu siatki pozostawiliśmy warstwę zarysowaną na jeden dzień do utwardzenia, a następnie wróciliśmy z warstwą wykończeniową, aby wszystko wygładzić. Całkowita grubość wyniosła około 10 do 12 milimetrów – nie za gruba, nie za cienka.

 

To było kilka lat temu. Wróciłem w zeszłym roku, żeby to sprawdzić. Ani jednego pęknięcia. Kierownik budowy powiedział mi, że była to najdłuższa naprawa tego szybu, jaką kiedykolwiek przeprowadzono.

 

Ale będę szczery – nie udało mi się to dobrze, gdy pierwszy raz próbowałem czegoś takiego. Kilka lat przed tą pracą przeprowadziłem podobną naprawę windy mieszkalnej. Użyłem lżejszej siatki – 75 gramów na metr kwadratowy – uznając, że wystarczy na mały budynek. To nie było. Pęknięcia powróciły po około roku, ponieważ siatka nie miała wystarczającej wytrzymałości na rozciąganie, aby wytrzymać wibracje.

 

Teraz do szybów wind stosuję siatkę o gramaturze co najmniej 145, a nawet 160 gramów. Cięższy, mocniejszy, trwalszy. Dodatkowy koszt jest niczym w porównaniu z koniecznością powrotu i ponownego wykonania.

 

Kolejna rzecz, której nauczyłem się na własnej skórze: nie można po prostu przykleić siatki do powierzchni za pomocą kleju i zakończyć sprawę. Widziałem kiedyś, jak załoga próbowała tego w pewnym projekcie. Użyli samoprzylepnej taśmy siatkowej, nawinęli ją na pęknięcia i posmarowali zaprawą. Na początku wyglądało dobrze. Sześć miesięcy później siatka oderwała się od powierzchni, ponieważ wibracje spowodowały poluzowanie się kleju. Zaprawa wisiała na siatce, ale siatka nie była już przymocowana do ściany.

 

Jeśli wykonujesz szyb windy, siatka musi być całkowicie zanurzona w zaprawie, a nie tylko przyklejona na wierzchu. Zaprawa przenika przez otwory siatki i łączy się z betonem pod spodem. Tworzy to wiązanie mechaniczne, a nie tylko chemiczne. Jest znacznie mocniejszy i bardziej odporny na wibracje.

 

Zawsze sprawdzam też punkty mocowania, w których szyny prowadzące windy są przymocowane do ściany. Śruby te przenoszą dużo wibracji bezpośrednio na beton. Jeśli beton wokół nich ulegnie zniszczeniu, odłupuję go i kładę wzmocnioną łatę z dodatkową siatką – czasami dwie warstwy, jedna przy betonie, a druga przy powierzchni.

 

Miałem jeden budynek, w którym śruby szyn prowadzących były poluzowane, ponieważ otaczający je beton się pokruszył. Musieliśmy je ponownie zakotwiczyć za pomocą kotew chemicznych, a następnie wykonać całą naprawę wzmocnioną siatką na górze. To była dodatkowa praca, ale konieczna. Pomiń ten krok, a wibracje będą powodować poluzowanie śrub, a naprawa i tak zakończy się niepowodzeniem.

 

Trzeba także pomyśleć o czasie utwardzania. W środowisku charakteryzującym się wysokimi wibracjami nie można tego naprawić dzisiaj, a jutro uruchomić windę. Zaprawa potrzebuje czasu, aby rozwinąć swoją siłę wiązania. Zwykle mówię zarządcom budynków, aby wyłączyli windę przez co najmniej trzy dni po naprawie – dłużej, jeśli jest zimno. Widziałem, jak naprawy się nie powiodły tylko dlatego, że ktoś się spieszył i za wcześnie włączył windę.

 

Jeśli można z tego wyciągnąć jeden wniosek, to fakt, że naprawy szybu windy nie przypominają zwykłych łat betonowych. Wibracje zmieniają wszystko. Nie możesz po prostu wypełnić pęknięć. Należy zaprojektować naprawę tak, aby poruszała się wraz z konstrukcją, a nie przeciwko niej.

 

Oznacza to użycie systemu zaprawy wzmocnionej siatką, prawidłowe osadzenie siatki, użycie wystarczającej masy siatki i zapewnienie jej czasu na utwardzenie. Zrób to dobrze, a naprawa wytrzyma dłużej niż sam budynek.

 

Patrząc wstecz na pierwszą nieudaną pracę windy, zdaję sobie sprawę, że błędem było myślenie o tym jako o naprawie betonu. To nie jest. Jest to projekt redukcji drgań, w którym wykorzystuje się beton itkanina z siatki z włókna szklanegojako narzędzia do wykonania pracy.